Bu modulda Git’ning kundalik ish sikli o’rganildi: o’zgarishlarni tayyorlash (add), saqlash (commit) va bekor qilish.
Uch hudud
Git’da fayl uch holatdan o’tadi — butun modul shu sxema atrofida:
- Working directory — ish papkangiz: fayllarni shu yerda o’zgartirasiz.
- Staging area — "keyingi commit’ga kiradiganlar" ro’yxati:
git addshu yerga qo’shadi. - Repository — tarix:
git commitstaging’dagilarni butunlay yozib qo’yadi.
Loyihada Git’ni ishga tushirish (bir marta): git init. Holatni istalgan payt ko’rish:
git status
Natija: qaysi fayl o’zgargani (qizil) va qaysi biri staging’da turgani (yashil) ro’yxati.
git add
O’zgargan faylni staging’ga qo’shadi:
git add index.html
git add .
git add . — barcha o’zgargan fayllarni birdan qo’shadi. Staging oraliq bosqich bo’lgani uchun commit’ga faqat kerakli fayllarni tanlab kiritish mumkin.
git commit
Staging’dagi holatni tarixga muhrlaydi:
git commit -m "Bosh sahifa yaratildi"
-m — commit izohi: nima qilinganini qisqa, mazmunli yozing. Olti oydan keyin tarixni o’qiganingizda "o’zgarishlar", "fix2" degan izohlar hech narsa aytmaydi; "Login formasi qo’shildi" — aytadi.
Tipik xato. git commit deb -msiz yozish — terminal notanish matn muharririga (ko’pincha Vim) tushib qoladi va undan chiqolmay qolasiz. Chiqish: Esc, so’ng :q! va Enter. Odat sifatida doim -m "izoh" bilan yozing.
O’zgarishni bekor qilish
Ikki xil "orqaga qaytish" bor, farqini bilish muhim:
| Vaziyat | Buyruq | Nima bo’ladi |
|---|---|---|
| Fayldagi o’zgarishdan voz kechish | git restore fayl.txt |
Fayl oxirgi commit holatiga qaytadi |
| add’ni bekor qilish | git restore --staged fayl.txt |
Fayl staging’dan chiqadi, o’zgarishlar joyida qoladi |
Birinchisi — "yozganlarim keraksiz, tozala" (ehtiyot bo’ling: o’zgarishlar butunlay yo’qoladi). Ikkinchisi — "bu faylni bu commit’ga kiritmayman" (hech narsa yo’qolmaydi).
Kundalik sikl
git status
git add .
git commit -m "Mazmunli izoh"
O’zgartirdingiz → tekshirdingiz → qo’shdingiz → saqladingiz. Bu uch buyruq dasturchi kunining ajralmas qismi — qo’l avtomatizmga o’tguncha takrorlang.
Amaliyot
- Yangi papkada
git initqilib,index.htmlyarating;git statusda uni qizil holatda ko’ring. - Faylni add qilib commit qiling;
git statusendi "toza" deyishi kerak. - Faylni o’zgartirib yana add qiling, so’ng
git restore --stagedbilan staging’dan chiqaring — fayl o’zgarishlari joyida qolganiga ishonch hosil qiling. - Endi
git restorebilan o’zgarishning o’zini bekor qiling va farqni o’zingizga tushuntiring. - Besh-oltita mayda o’zgarish qilib, har birini alohida mazmunli izohli commit qiling.
Modul testi bilan kursni yakunlang — keyingi qadam frontend yo’nalishida ReactJS kursi.