Bu bo'limda kurs bilan tanishdik: Python qanday til, kurs qanday tuzilgan va undan qanday foydalanish kerak. Quyida ikkala darsning to'liq konspekti.
Python qanday til?
Python — 1991-yilda Gvido van Rossum tomonidan yaratilgan, bugungi kunda dunyoda eng ko'p o'rganiladigan dasturlash tili. Uni Instagram, YouTube, Spotify kabi ulkan xizmatlar ham, ilmiy laboratoriyalar ham, kichik avtomatlashtirish skriptlari ham ishlatadi.
Boshlovchi uchun uchta xususiyati hal qiluvchi:
1. Sintaksis soddaligi. Python kodi oddiy matnga yaqin o'qiladi — qavslar va texnik "shovqin" minimal. Quyidagi dastur nima qilishini hali o'qimay turib ham taxmin qilish mumkin:
ism = "Ali"
yosh = 25
print("Salom,", ism)
print("Siz", yosh, "yoshdasiz")
Natija:
Salom, Ali
Siz 25 yoshdasiz
Taqqoslash uchun: xuddi shu dastur Java tilida kamida 8-10 qator bo'lar edi.
2. Qamrov kengligi. Bitta til bilan bir nechta kasb yo'li ochiladi:
| Yo'nalish | Python'dagi vositalar | Ochiq Kursdagi davomi |
|---|---|---|
| Veb-saytlar va API | Django, FastAPI | Django asoslari, DRF, FastAPI kurslari |
| Telegram botlar | aiogram | Pythonda Telegram Bot kursi |
| Ma'lumotlar tahlili | NumPy, Pandas | NumPy, Pandas kurslari |
| Sun'iy intellekt | scikit-learn, PyTorch | ML nazariyasi, Deep Learning kurslari |
3. Hamjamiyat kattaligi. Deyarli har qanday savolingiz allaqachon berilgan va javoblangan; deyarli har qanday masala uchun tayyor kutubxona bor.
Kursning tuzilishi
Kurs 14 bo'limdan iborat va uch qismga bo'linadi:
- Til asoslari — o'zgaruvchilar, matnlar, sonlar, shartlar, ro'yxatlar, lug'atlar, tsikllar, funksiyalar. Bu qism har bir keyingi mavzuning poydevori.
- Amaliyot — uchta to'laqonli loyiha: "Son topish" o'yini, "So'z topish" o'yini va Kirill-Lotin transliterator. Nazariya shu yerda birinchi marta "jonli" kodga aylanadi.
- Professional bosqich — OOP, fayllar bilan ishlash, xatolarni boshqarish, kodni testlash va kutubxonalar. Bu mavzular sizni "kod yozadigan"dan "dastur quradigan" darajaga olib chiqadi.
Har bo'lim video darslar bilan boshlanadi, mana shunday konspekt bilan mustahkamlanadi va test bilan yakunlanadi. Testdan o'tish uchun kamida 70% to'g'ri javob kerak; urinishlar soni cheklanmagan.
Video darslar muallifi haqida
Video darslar Sariq dev (mohirdev.uz platformasi asoschisi) tomonidan tayyorlangan — bu o'zbek tilidagi eng ko'p tavsiya qilinadigan Python kursi. mohirdev.uz saytida shu darslarning matnli versiyalari va qo'shimcha mashqlar ham bor; video tushunarsiz tuyulgan joyda matnli variantini o'qib chiqish foydali.
Kursdan qanday foydalanish kerak
Dasturlash — bilim emas, ko'nikma. Suzishni video ko'rib o'rganib bo'lmaganidek, dasturlashni ham faqat tomosha bilan o'rganib bo'lmaydi. Samarali ishlash tartibi:
- Videoni ko'ring, kodni parallel yozing. Pauza qiling, ko'rsatilgan kodni o'z muhitingizda tering — nusxalab emas, qo'lda. Yozish jarayonida sintaksis "barmoqlarga o'rnashadi".
- Kodni buzing. Ishlagan kodni ataylab o'zgartiring: qiymatni almashtiring, qatorni o'chiring, qo'shtirnoqni yopmagan holda ishga tushiring. Chiqqan xatoni o'qing. Nima nimaga bog'liqligini eng tez shu usul o'rgatadi.
- Konspektni o'qing va Amaliyot masalalarini yeching. Har konspekt oxirida mashqlar bor — ular videoda ko'rsatilgandan bir qadam narini so'raydi.
- Testni ishlang. Xato qilgan savolingizning izohini albatta o'qing — izohda "nega" tushuntiriladi.
- Eslatma yozib boring. Sayt har darsda Markdown eslatma yozish imkonini beradi; o'z so'zingiz bilan yozilgan xulosa eng yaxshi eslab qolinadi.
Tipik xato — "tushunarli-ku" degan his bilan kod yozmasdan keyingi darsga o'tish. Tushunish bilan qila olish orasidagi farq faqat klaviaturada bilinadi: video ko'rganda hammasi oson tuyuladi, bo'sh faylga o'zingiz yozganda esa haqiqiy o'rganish boshlanadi.
Kerakli vositalar
Boshlash uchun hech narsa o'rnatish shart emas — keyingi bo'limda ikkita yo'l ko'rsatiladi: brauzerda ishlaydigan Repl.it va kompyuterga o'rnatiladigan Anaconda. Ikkalasida ham yoziladigan kod bir xil.
Eslab qoling
- Python — sintaksisi sodda, qamrovi keng, birinchi til uchun eng mos tanlov.
- Kurs: asoslar → uch loyiha → professional mavzular; har bo'lim testli.
- Asosiy qoida: har videodagi kodni o'z qo'lingiz bilan yozib borish.
- Xato chiqishi — normal jarayon; xato xabarini o'qish alohida o'rganiladigan ko'nikma.
Amaliyot
- Ish muhitini tanlang: Repl.it'da akkaunt oching yoki Anaconda o'rnatishga tayyorlaning (keyingi bo'limda ko'rsatiladi).
- Yuqoridagi to'rt qatorli dasturni terib ishga tushiring;
ismvayoshqiymatlarini o'zingiznikiga almashtiring. - Dasturga uchinchi
printqo'shing: qaysi shaharda yashashingizni chiqarsin. - O'zingiz uchun bir gap yozib qo'ying: Python'ni nima maqsadda o'rganyapsiz — veb, botlar, data science? Kurs so'ngida shu javobga qaytasiz.
Tayyor bo'lsangiz — bo'lim testini ishlang.